Een helm koop je met verstand van zaken. Anders riskeer je je leven. Dus wil je weten waarop je moet letten. Lees het hier.

Maak je keuze

Ten eerste kies je het type: enduro, jet, systeem of integraalhelm. Hier kan je meer over lezen over de diverse soorten en variaties.

Kies je voor een integraalhelm dan moet je bijkomend rekening houden met het feit dat er een verschil is tussen een sportieve integraalhelm voor een sportieve motorfiets en één voor een toermotorfiets. Op een sportieve motorfiets zit je meer voorovergebogen. Het spreekt vanzelf dat je dan je hoofd meer moet opheffen (=achterover buigen) om in de verte te kunnen kijken. Bij een toermotor is het net omgekeerd. Je zit rechtop en houd je hoofd in een normale kijk-voor-je-positie. Dit verschil in zithouding uit zich in de bouw van de integraalhelm: bij een sporthelm zal de achterkant van de helmschaal hoger zitten (en schuiner zijn) dan bij een toerhelm omdat er veel minder ruimte is tussen je achterhoofd en de bovenkant van je rug. Een toerhelm op een sportmotor zou dus ongemakkelijk knellen in je nek. Bovendien is ook de aërodynamica van de helm anders. Bij een sportmotorfietshelm staat het vizier meer naar achter gekanteld dan bij een toermotor. Dat zie je mooi als je beide types naast elkaar zet. Dan zie je dat het vizier van de sporthelm enkele schuiner staat dan bij de toerhelm. Met een sporthelm op een toermoto zitten is niet erg (misschien krijg je wel meer tocht in je nek) maar met een toerhelm op een sportieve moto zitten lijkt me echt niet comfortabel.

Bij de keuze kan je verder ook natuurlijk bijkomend rekening houden met accesoires en opties zoals een ingebouwde intercom, een al dan niet ingebouwde zonneklep, een extra getint vizier, al dan niet een vzier bij jethelmen, etc etc Deze opties mogen echter geen voorrrang krijgen op de pasvorm !

De Pas-procedure

Dit is een heel belangrijk punt dat door velen verwaarloosd wordt. Meestal omdat ze niet stilstaan bij het belang van een goed passende helm. Meestal ook omdat de verkoper zelf – dit is in het beste geval een garagist met veel verstand van moto’s maar in het slechtste geval een onervaren verkopertje – geen bal weet van helmen. De opmerking "alle helmen zijn gelijk" hebben we al meermaals mogen vernemen uit de mond van meerdere motordealers!

Een helm moet passen zoals een maatpak of gelijk een bivakmuts : strak! Overal moet je de druk voelen van de helmschaal, nergens mag het knellen of spannen. De schaal moet je hoofd omvatten gelijk een eierschaal haar inhoud. Ieders hoofd is verschillend van vorm (en ook van inhoud) en elk helmmerk heeft zijn specifieke pasvormen. Als je je dus niet comfortabel voelt bij het ene merk, neem dan een ander. Aarzel niet om bij een andere winkelier te gaan waar ze meer uitleg of meer/andere merken hebben.

De pas-procedure van naadje tot draadje:

  • Meet je hoofdomtrek met een meetlint. Vraag aan moeder de vrouw waar het ligt (wellicht bij het naaigerij). En vraag haar ook of ze je wil helpen. Leg het meetlint tegen je voorhoofd en draai het rond je hoofd. Achteraan het hoofd heb je een knobbel, enkele centimeters boven het punt waar je hoofd op je hals zit. Daarover moet je het lint leggen. Dan heb je de grootste omtrek. Deze maat is een belangrijke indicatie voor je helmmaat maar zegt niet alles want tussen de verschillende merken kunnen maten nogal verschillen.
  • Zet een helm op en snoer het riempje toe. Bij het toesnoeren moet het riempje vlak onder je kin en vlak voor je keel (of adamsappel) doorlopen zonder in je vel te snijden. Bij bewegingen met het hoofd mag het niet beginnen spannen want dan kies je beter een andere helm.
  • Probeer nu je vinger tussen je voorhoofd en de helm te steken. Dit mag NIET lukken. Als dit lukt is de pasvorm slecht of heb je een te grote maat gekozen.
  • Heb je plaats genoeg voor je kin? Past het riempje onder je kin? Sommige mensen hebben een grote kin, andere hebben nauwelijks een onderkaak waardoor het riempje geen "vat" krijgt op de kin.
  • Beweeg de helm van links naar rechts en van voor naar achter terwijl je je hoofd stil tracht te houden. Je moet voelen dat de helm nauw aansluit en je hoofdhuid moet meebewegen. Is dit niet het geval dan is de helm te groot of de pasvorm slecht.
  • Neem de helm achteraan aan de rand vast – nog steeds met aangespannen kinriempje - en kantel hem naar voor. Probeer of je hem afkrijgt. Heb geen schrik om te trekken en doe je oren maar wat pijn. Het doel van deze oefening is te bepalen of de helm goed vast zit op je hoofd. Bij een ongeval mag de helm namelijk niet van je hoofd vliegen! Dus trek maar een beetje. Het kinriempje moet zich onmiddellijk aanspannen, de helm mag niet losschuiven.
  • Brildragers moet controleren of ze hun bril gemakkelijk kunnen opzetten. Controleer goed of de bril nog op je neus rust of steunt op de wangkussentjes… Hij moet natuurlijk op je neus rusten! Rust hij op de kussentjes, dan zal je bril onder het rijden meedansen met de bewegingen van de helm.
  • Is het vizier gemakkelijk en met één hand te openen? Ook als je winterhandschoenen aan hebt? Kan het op een kiertje staan? Is dit kiertje groot genoeg om condensvorming tegen te gaan en tegelijk klein genoeg om geen verkoudheid te krijgen? Is het een dik vizier? Hoe dikker het is, hoe beter het bestand is tegen doordringende voorwerpen (opspringende stenen bvb.)
  • Is de helm niet te klein? Knelt er wat? Om dit te weten hou je de helm een tiental minuten op. Loop maar wat rond in de winkel, bekijk wat accessoires, maak een praatje met weet-ik-veel-wie, maar hou die pot op je hoofd! Na die tien minuten zal je al een idee hebben of er hier of daar iets begint te knellen. Een knellende helm moet je vermijden want daar krijg je na enkele uurtjes barstende hoofdpijn van!
  • Maak een proefrit met de helm om te horen of er niet teveel lawaai is. Het vizier kan slecht sluiten en piepen. Voelt de helm nog comfortabel als je rijdt? Bij alle snelheden? Sommige helmen worden bij hogere snelheden omhoog gedrukt door de rijwind. Het riempje snijdt dan pijnlijk in je keel. Heb je veel turbulentie? Probeer meerdere merken om uit te zoeken welke helm het stilst is. Hoe stiller, hoe beter voor je oren, hoe minder vermoeiend, hoe langer je geconcentreerd kunt rijden, hoe frisser je ‘s avonds van de motorfiets stapt. Als de winkelier weigert om je te laten rijden met een helm, bedank hem dan vriendelijk en zoek een andere winkelier op. Het is UITERST belangrijk dat je gereden hebt met de helm op.
  • Kan de voering eruit gehaald worden? Dat is handig om ze te wassen. Vooral in de zomer is dat nuttig. Meestal kan dit alleen bij de duurdere modellen. Het alternatief is het dragen van een katoenen of zijden helmmuts. Klinkt ridicuul maar het helpt. Zo vermijd je dat je helm stinkt naar je haar en op lange termijn voorkom je het omgekeerde.
  • Wees voor je partner even kritisch als voor jezelf! Zelf meegemaakt : een vriend koopt voor zichzelf een flashy dure sportieve integraalhelm, lekker modieus en vanzelfsprekend heel veilig. Maar voor zijn vriendin - die notabene geneeskunde studeert! - wil hij een helmpie kopen van ochgot 80 euro !!!! Sorry dat ik het zeg, maar ik heb die jongen toch wel efkes gevraagd of het leven van zijn vriendin echt maar zo weinig waard is...

Maak trouwens niet de fout om te denken dat wanneer één type helm je goed past, dat zijn opvolger ook automatisch goed zal passen ! Zo zat de System IV van BMW mij als gegoten, maar toen ik de System V paste, voelde ik meteen dat die binnenschaal helemaal anders was, waardoor ik op zoek moest naar een andere helm.

 

De aanpasbare pasvorm

Juist omdat iedereen een ander hoofd heeft (gelukkig maar!!) hebben sommige merken wangkussens in diverse maten. Mensen met een mager/dik/rond/vierkant/… gezicht kunnen dan andere kussentjes in de helm laten steken zodat die overal goed aandrukt. Bij Lazer spreekt men van het Morpho-concept. Ook Arai heeft zo’n concept en wellicht nog vele andere producenten. Een helm die overal mooi aansluit is stiller en zit vaster op het hoofd waardoor hij stabieler blijft bij veel wind en hoge snelheden.

Meer leuke info kan je bvb hier vinden : http://www.lazerhelmets.com/innovations/interiors/

Ook Shoei heeft een leuke site: http://www.shoei-helmets.com/Safety_ActiveSafety.aspx

Hier een linkje naar een site waar de helmen gesorteerd zijn volgens de vorm ervan:

http://www.webbikeworld.com/motorcycle-helmets/motorcycle-helmet-shapes.htm

Ventilatie/Vizieren

Bij de systeem- en integraalhelmen heb je snel en veel last van aandampen. Dit fenomeen doet zich vooral voor bij traag rijden en stil staan in slechte weersomstandigheden. Iedereen kent het en iedereen heeft zijn eigen oplossingen: RainX of wat wasmiddel op de binnenkant van je vizier uitsmeren en het vizier op een kiertje zetten zijn slechts enkele van de mogelijkheden.

De beste remedie bestaat al lang maar ze wordt pas sinds enkele jaren intensief gecommercialiseerd: het dubbele vizier. Jarenlang is UVEX hierin de enige producent geweest. Ze hadden een prachtig systeem waarin - net zoals bij een huis - twee vizieren achter elkaar in eenzelfde frame zaten. Dat systeem was echter zwaar gepatenteerd waardoor de concurrenten noodgedwongen naar een andere oplossing gezocht hebben. Los van alle middeltjes die je op je scherm moet smeren en die slechts heel tijdelijk werken, zijn er nu twee oplossingen die echt voldoen: Fogcity Shield en Pinlock. Het eerste is een folie die je aan de binnenkant van je scherm kleeft (met een luchtspleet ertussen natuurlijk). Goed spul, maar de folie is nogal gevoelig voor vingerafdrukken, de plaatsing moet correct zijn en het reinigen is ook niet evident vanwege de slapte van de folie.

PinLock is echter de meest gekende fabrikant volgens mij. In tegenstelling tot Fog City Shield is dit een hard vizier dat aan de binnenzijde van het origineel vastgeschroefd wordt. Tussen beide zit een siliconen rand die de twee vizieren van elkaar isoleert. Beide kantelen als één geheel op en neer. Dit is een heel goed systeem maar het is niet geheel onderhoudsvrij.

Zo kan het interne vizier na verloop van tijd wat los gaan zitten. Met twee excentrische schroefjes (zijn er standaard bijgeleverd) kan je het dan weer wat aanspannen. De siliconen strook lijdt eveneens heel erg onder het openen en sluiten van het geheel. De kans bestaat dat de afdichting tussen beide vizieren vermindert. Bij slecht sluitende helmen kan bij zware regenbuien regenwater tussen beide vizieren binnen sijpelen! Je krijgt dan het gevoel of je doorheen een aquarium kijkt!!!! Ook kan er condens optreden tussen beide vizieren! In dat geval ben je de pineut want dat condens is met geen mogelijkheid er van tussen te krijgen. Er zijn meerdere helmfabrikante (oa Shoei en BMW) die tegenwoordig standaard helmen leveren voorzien van een Pinlock-vizier. Ooit had BMW trouwens een helm met verwarmd vizier ! Dat was de System II en dateert van de jaren '80 van de vorige eeuw.

Nu heb ik het eigenlijk vooral over goeie vizieren gehad en nauwelijks over ventilatie. Dat heeft een vrij eenvoudige reden : het is niet evident om een helm te maken met een goeie ventilatie. Blijkbaar bestaat er een soort spreidstand tussen enerzijds goeie ventilatie en anderzijds niet ijzig koud in de winter, die de fabrikanten maar niet overbrugd krijgen. Dus ofwel koop je een Arai die in de zomer lekker luchtig is, maar dan riskeer je om in de winter blauw van de kou te worden, ofwel koop je één van een ander merk die dan 9 maand per jaar lekker warm is maar die dan in de heetste zomerdagen eigenlijk te warm zal zijn.

 

Sluitingsmogelijkheden

In de loop der jaren heeft men al vele sluitingen uitgevonden. Aral, Uvex, BMW, Schubert, Lazer en nog zovele andere hebben al de gekste dingen uitgevonden.Opklapbaar naar boven of naar onder, verdraaibaar naar links en/of naar rechts, verschuifbaar naar boven/onder/links/rechts. Elk merk heeft wel eens iets geprobeerd. Tegenwoordig is een kinriem met snelsluitsysteem zoals bij de veiligheidsgordels in auto’s het meest gebruikte en het meest praktische. Maar als we willen muggenziften is dat niet het meest veilige!

Hieronder trouwens een mooi voorbeeld van een sluiting die ze ooit in productie gebracht hebben, de NAVA 8, een erg oude helm die twee zijwaarts scharnierende kinstukken had. Handig systeem en lekker warm aan de kin door de goede omsluiting!

Dan was er ooit ook nog een andere helm waarvan onderaan de kin een hoefijzervormige klep open scharnierde. Welk model dat was heb ik niet meer kunnen achterhalen. Enkel onderstaande tekening heb ik gevonden:

Eén systeem is echter nog steeds onovertroffen qua eenvoud en veiligheid: de dubbele D-sluiting ofte wurgsluiting. Dit zijn twee stalen ringen in D-vorm waardoorheen het riempje gewrongen wordt. Dit systeem blokkeert zichzelf als je het aanspant. Dit is een oersimpel systeem dat de meest onhandige slungel open kan krijgen. Het kan bovendien nooit kapot gaan of blokkeren of afbreken of slijten. Alle racers rijden met zo’n sluiting. Daarom ook dat Arai – een bekend racehelmenmerk – bij al zijn –zeer dure – helmen zo’n spotgoed ogend sluitinkje toepast. Dat is dus niet om geld te sparen!

De vloek van de oren: turbulentie

Jawel. Je weet wat het is? Lucht die heel erg onregelmatig begint te tollen en te wervelen. Als je een slechte helm hebt dan is er veel kans dat die helm turbulentie maakt. De wind zal dan rond de helm beginnen turbuleren en dat maakt heel erg veel lawaai. De ene helm is wat dat betreft beter ontwikkeld dan de andere! Maar turbulentie wordt niet alleen door een helm gemaakt. Of je last hebt van het fenomeen is namelijk ook afhankelijk van het soort motorfiets, je eigen grootte, de aan- of afwezigheid van een windscherm of kuip, het weer (veel of weinig wind), of je nu wind op of wind af rijdt. Heel erg veel factoren dus. Een helm kan op de ene motorfiets muisstil zijn en op de andere een kwelling voor de oren. Hier moet je echt zelf gaan uitzoeken welke het stilst is.

De allerbeste motorfiets om te testen of een helm stil is of niet is een naked bike omdat die geen ruitje hebben dat turbulentie creëert. Let wel op, bij sommige naked bikes staan de teller zo hoog dat die ook turbulentie genereren. Afin, je kan natuurlijk ook altijd gewoon even rechtop gaan staan, dan merk je vanzelf wel het verschil tussen mét turbulentie en zonder.

De mystiek van oordopjes

Tegen die lawaaihinder moet je je beschermen. Niet alleen als je naar de Ardennen op reis gaat maar ook als je 15 km verderop naar de winkel gaat. Je oren zijn heel kwetsbare dingen en die moeten verzorgd worden. In het slechtste geval kunnen je oren zware beschadigingen oplopen. Dan worden cellen in het slakkenhuis van je oor vernietigd wat resulteert in doofheid voor een bepaalde frequentie. Een bijkomend effect is Tinnitus Aureum. Dat is een verschijnsel dat optreedt bij een beschadigd gehoor zoals hiernet omschreven. Het wordt gekenmerkt door een gepiep, geruis, gebrom en/of gerommel in je oren, net alsof je naar een concert van een hardrock band geweest bent. Alleen gaat zulk een "concert"-piep over na enkele uren. Tinnitus aureum heb je meestal voor de rest van je leven. Als je dan ’s nachts in bed ligt, of een boekje leest en de radio staat af, dan kun je je oren horen piepen. Onderschat dit fenomeen niet ! Er zijn mensen die al zelfmoord gepleegd hebben omwille van het geraas in hun hoofd!

Er zijn simpel gesteld twee klasses oordopjes: op maat gemaakte en universele. Op maat gemaakte zijn tamelijk duur (100-200€) maar ze gaan dan ook minstens 5 jaar mee. Na die termijn raadt men aan om ze te vervangen omdat je gehoorgang van vorm verandert in de loop der jaren. De prijs kan nog eens variëren door tijdelijke promoties, bvb. tijdens het Motorsalon in Brussel.

In de universele vind je vele soorten en vormen en evenveel merken. Het ene merk (E.A.R.) verkoopt gele moesjes (cilindervormig), het andere roze moesjes (kegelvormig) en misschien verkopen andere merken zelfs nog andere vormen! Die dopjes moeten vrij snel vervangen worden want ze kunnen maar enkele keren in en uit de oren gehaald worden. Dan zijn ze hun structuur en dempende kwaliteiten kwijt. En ze worden ook gewoon erg vuil van het oorsmeer. Deze dopjes zijn bij apotheker en doe-het-zelf zaken verkrijgbaar tegen democratische prijzen. Bij de kleinhandel is dat duurder, dat kan 5 € zijn voor één paar gele "moeskes" terwijl je dezelfde oordopjes in de veiligheidsgroothandel ook kan hebben aan 12 cent per paar ! Maar dan wel in een doos van 200 paar. Doos te groot? Verdeel ze dan onder je vrienden, zo geniet iedereen van die goedkope dopjes.

Hier en daar kun je witte paddestoelvormige oordopjes (beste merk : Alpine) kopen die ongeveer een jaar meegaan als je ze goed onderhoudt. Deze kosten rond de 30 €. Deze zijn zeer goed, er zitten frequentiespecifieke filtertjes in die je als je wilt kan vervangen door zwaardere filtertjes. Je kan ze ook gemakkelijk reinigen met wat alcohol of Instanet of zo.

Moet ik dus wel nog even nadrukkelijk benadrukken : de wegwerpdopjes dempen ALLE geluid. De op maat gemaakte dopjes en de dopjes van Alpine dempen heel specifieke motorgeluiden (=ruis en windgebulder). Andere geluiden laten ze ongefilterd door zodat gesprekken goed verstaanbaar zijn.

Gedaan

Zo, het was een lang verhaal, maar héél erg belangrijk. Daarom dat ik deze kwestie tot in het kleinste detail heb besproken. Zo hoop ik dat jullie verstandiger te werk gaan bij de aankoop van een helm. Probeer dus niet met alle geweld voor jou en je vrouw exact dezelfde helm  in dezelfde kleur te kopen omdat dat zo mooi staat op de motor, zeker als die ook nog eens dezelfde kleur heeft. Focus u op de pasvorm, niet op de esthetiek. Zoals steeds mag je me altijd contacteren voor je opmerkingen.

Je zal wel al gezien hebben dat er "soorten" bestaan. Een racer heeft een helm op die nogal sterk verschilt van een crosser. En iemand die rustig rondrijdt op z'n cruiser heeft nòg iets anders op. In totaal bestaan er een zestal gamma's, die we hier even voorstellen. Per gamma brengen we even de voor- en nadelen in kaart en we vertellen je ook welke helm het beste bij jou past.

Integraalhelm

Integraalhelmen zijn de meest veilige helmen op de markt. Je ziet dat ze het hoofd volledig omsluiten met een schaal uit één stuk. Hier is geen scharnierend kinstuk, zoals bij een systeemhelm.

Door zijn stevige bouw biedt dit type de grootst mogelijke bescherming bij een valpartij. Er zijn geen scharnieren die het kunnen begeven...

Voor- en nadelen

Een integraalhelm is bij warm weer een heuse oven. Een goede ventilatie en met het vizier open rijden is het enige dat hier helpt. Dat filerijden in de hete zomerzon geen pretje zal zijn, had je wellicht al begrepen. Daarentegen kan je je in slechte weersomstandigheden geen betere helm dromen. De lekker gesloten eenheid beschermt je tegen wind, kou, regen, steentjes en ander vuil dat opworpen kan worden. Maar ja, voor een lekker hapje tussendoor, een snelle slok, een gemakkelijk verstaanbare babbel met iemand in het benzinestation, zul je dit exemplaar altijd moeten afzetten. En als je ergens binnenstapt, zal het ook een pak beleefder overkomen als je je helm even uitzet.

Gigantisch groot voordeel is natuurlijk de bescherming die ze bieden. Omdat heel de schaal uit één enkel stuk bestaat.

Systeemhelm

Een type helm dat de laatste jaren een zeer grote opmars gekend heeft bij tal van rijders, zowel toerrijders, customrijders als sportieve rijders.

Bouw

Het kinstuk is stevig uitgevoerd en scharnierend verbonden met de rest van de helm (=kopstuk). Sinds invoering van de ECE22-05 norm is het kinstuk onderworpen aan de strenge homologatietesten en dat komt de totale stevigheid van de helm zeker ten goede.Af en toe zijn er echter verhalen van mensen wier systeemhelm openspringt tijdens een ongeval. Soms wél met ernstige gevolgen, soms ook niet. (maar eerlijk, het gebeurt zeer, zeer zelden)

Voor- en nadelen

Deze helm kan in de zomer net als een integraalhelm ook best warm worden. Ventileren is dan het toverwoord, en fabrikanten zijn best inventief in het verzinnen van nieuwe technieken met nieuwe ronkende namen. Helaas brengen al die ventilatiegaten meestal maar weinig zoden aan de dijk. Eigenlijk is er maar één deftige manier om in hete zomers het hoofd koel te houden : met vizier of kinstuk open rijden !

MAAR nu moet ik toch meteen een ZEER BELANGRIJK ADVIES geven : rij nooit met het kinstuk in opgeklapte positie!!!! Dit wordt door alle fabrikanten afgeraden (lees de handleiding maar) want het is levensgevaarlijk. Als de scharniertjes wat versleten zijn, kan het kinstuk plots naar beneden klappen en je zicht belemmeren. Bovendien steken de zijkanten van de helm waarin het kinstuk scharniert, niet zover naar voren als bij een jethelm zodat de bescherming van het aangezicht (jukbeenderen en onderkaak) nog veel slechter is dan bij de jethelm. Er is één uitzondering: de helmen van ROOF. Dit merk maakt jethelmen met een miniskuul kinstukje dat naar achter opgeklapt kan worden. Zie verderop, in de laatste rubriek.

In de bescherming tegen ongure weersomstandigheden is een systeemhelm evenwaardig aan de integraalhelm. Alles blijft buiten zodat dit type helm de beste keuze is om door de winter te rijden. Helaas kan het in die omstandigheden bij traag rijden en stilstand gebeuren dat er zich condens vormt op je scherm. Gelukkig bestaat er tegenwoordig haast voor elke helm een "Pinlock"-vizier, daarmee maak je van je vizier op een eenvoudige wijze een heus dubbel raam! Gedaan met condens !

En nu komen we aan dé belangrijkste reden van het imménse succes van dit type helm. Je kan het kinstuk opklappen! Dit vergemakkelijkt het op- en afzetten en brildragers kunnen zich niks gemakkelijker wensen. Eindelijk moeten ze hun bril niet meer afzetten om de helm aan te doen. Eindelijk ligt die niet meer onveilig te balanceren op de rand van je zadel, klaar om bij de eerste windstoot te vallen en tegen de grond te kletteren. Vanuit sociaal en praktisch standpunt is het ook veel interessanter omdat je een winkel kunt binnenstappen zonder je helm af te zetten. Gewoon het kinstuk opklappen en de mensen weten wie je bent en kunnen je herkennen als je een overval pleegt. ;-) Vooral bij rotweer, als alles ijskoud en/of doornat is, is het een plezier om die helm niet te moeten afzetten.

Jethelm

Een vooral bij mooi weer populair type helm dat zich erg luchtig laat dragen. Wordt vooral gedragen door bezitters van custom bikes, waarbij de helm assortie moet zijn met de paintjob van de bike.

Bouw

Deze helmen hebben geen kinstuk. Gewoon een "pot" op je kop. Design is hier belangrijker dan al de rest.

Sommige modellen zijn uitgerust met of kunnen uitgerust worden met een vizier of een zonneklep.

De wangstukken lopen iets meer naar voren door dan bij systeemhelmen zodat de onderkaak toch beter beschermd is dan bij een opengeklapte systeem helm.

Voor- en nadelen

Ideaal in de zomer omdat je hoofd lekker in de tocht zit en kan afkoelen door de rijwind. In de winter en de regen echter is het veel te koud omdat je je gezicht niet voldoende kan afschermen.

Er zijn jethelmen met en zonder vizier. Zonder vizier is minder aangenaam omdat de wind de ogen uitdroogt. Je kunt natuurlijk een motorbril opzetten maar daarmee verhinder je niet dat de insecten in je gezicht vliegen. De knal van een bromvlieg op je wang aan 80 km/u kan hard en pijnlijk zijn, dat kunnen we je verzekeren. Vandaar toch maar beter eentje mét vizier.

Deze helm beschermt de minste van de drie types wegens ontbreken van een kinstuk. Bij een valpartij is heel het aangezicht en de onderkaak onbeschermd. Maar het is wel cool natuurlijk.

Crosshelm

Een type helm dat enkel gedragen wordt door mensen die met crossmotorfietsen rijden. Hieronder rekenen we ook de tot supermotards omgebouwde crossmotorfietsen.

Bouw

Eéndelige schaal voorzien van sterk vooruitstekend kinstuk. Hebben een zonneklep maar geen vizier. De crossers dragen een crossbril die voorzien is van een zichzelf afrollende folie zodat modder het zicht niet kan belemmeren.

Voor- en nadelen

De ventilatie van dit soort helmen is geweldig goed, omdat de dragers ervan meestal heel hard aan het crossen en zweten zijn.  Maar bij gebrek aan vizier en door het sterk geprononceerde kinstuk is de helm allesbehalve aangenaam in slecht weer. Deze helm is dan ook niet bedoeld om ingezet te worden bij ritten aan hoge snelheden of van lange duur.

De zonneklep is zéér handig bij laaghangende zon, een reden waarom ook jethelmen daarvan voorzien zijn of kunnen worden. Verder dient de zonneklep eigenlijk vooral om geen modder van je voorganger in je ogen te krijgen...

Ze kosten meestal niet zoveel want "ze zijn toch maar gemaakt om vuil te worden".

Variaties

In de loop der tijden zijn er natuurlijk al inventieve variaties bedacht, die de klassieke ontwerpen dichter bij elkaar brengen.

Zo zijn er systeemhelmen waarvan je het kinstuk zover naar achter kan draaien dat je eigenlijk met een jethelm rondrijdt. ROOF is daarin de bekendste.

En wat denk je van een crosshelm die wat meer wind- en waterdicht is door oa een betere ventilatie en een heus vizier ?!

De opbouw van een helm

Algemene voor- en nadelen

Waarom toch worden we verplicht om een helm te dragen? Waarom moet dat ding op ons hoofd? Je hebt er toch meestal alleen maar last van! Inderdaad, dat klopt. Ze hebben hun nadelen.

Helmen zijn ondanks alle mooie woorden van talloze publiciteitsfolders nog steeds niet echt goed geventileerd. Van zodra de buitentemperaturen door de magische grens van 20°C (boven nul) breken verandert onze mooie helm in een minisaunaatje. Gewoon een fikse wandeling met de helm op (als het regent bvb.) is ook al genoeg om overmatig te beginnen zweten.

Naast de motorfiets is het bovendien een onhandig ding. Wat moet je met die grote en lompe kom in godsnaam doen? Vastketenen aan de motorfiets? Gebruiken om te bowlen? Hiervoor bestaat wel een goede oplossing: de helmzak. Daarin prop je dan je helm en de tas kan je met een draagriem over je schouder dragen. Je hebt je beide handen terug vrij! En zeg eens: wie van jullie gebruikt dat? Ikke niet !

Daarenboven condenseren de vizieren heel gemakkelijk bij slecht weer en dan heb je niet alleen een pak water op de buitenkant van je vizier, maar ook op de binnenkant ervan! Voor dit euvel heeft men trouwens het "dubbel" vizier uitgevonden.

En toch, en toch. Het dragen van een helm heeft zijn nut al dikwijls bewezen.

Heb je de verwondingen van de fietscoureurs als eens bekeken na zo’n massale valpartij? Ben je zelf al eens gevallen met de fiets, of zelfs al met de motorfiets? Kijk je regelmatig naar motorraces? Dan zul je wel weten dat het hoofd bijna altijd met een doffe knal tegen de grond knotst. En dan is zo’n helm echt wel nuttig.

Je kunt er ook je zichtbaarheid mee verhogen. Kleef er wat fluorescerende stickers op of koop eentje met een felgekleurde tekening. Hoe feller, hoe groter de kans dat je gezien wordt door de andere bestuurders op de weg. Zo verklein je de kansen op een verkeersongeval.

Opbouw van de helm

De helm is opgebouwd uit een harde buitenschaal en een zachte binnenschaal (=bijeengeperst polystyreen, ook wel piepschuim genaamd). De harde buitenschaal dient om de impact van de klap te verdelen over heel de schaal en dus over heel je schedel.

Als je met een puntige hamer op je hoofd slaat, zit je er zonder helm dwars doorheen. Met een helm op wordt de kracht mooi verdeeld over heel het schaaloppervlak zodat er geen schadelijke gevolgen zijn voor je schedeltje. De binnenschaal dient dan om de resterende krachten te absorberen. Na de mep met de hamer of de knal met je hoofd tegen een boomstam wordt de zachte binnenschaal samengedrukt. Op die manier wordt het hoofd optimaal beschermd tegen allerlei ongewenste slagen en botsingen.

Na een ongeval zul je meestal geen beschadigingen merken aan de buitenzijde van de helm. De binnenzijde daarentegen is wellicht onherstelbaar beschadigd. Helaas is dit niet zomaar te controleren. Neem echter steeds het zekere op het onzekere en koop na een valpartij een nieuwe helm.

Het basismateriaal van de buitenschaal kan in twee klasses onderverdeeld worden:

  • De thermoplasten: hieronder vallen onder meer de polycarbonaten, een zeer populair bouwmateriaal
  • De komposieten of duroplasten : een mix van glasvezel, carbon en andere vezels in een bedje van hars
     

Materialen

Thermoplasten

Polycarbonaat is doodnormale plastiek waarvan 1001 huis-, tuin- en keukengebruiksvoorwerpen gemaakt worden. De matrijs waarin die schalen gespoten worden is extreem duur en daarom zijn alle buitenschalen even groot, of de helm nu een XXS of een XXL is.

Je begrijpt dat in helmen met een kleine maat de binnenschaal dikker is dan in helmen voor dikke hoofden. In een XXL helm ben je dus minder beschermd dan in een XXS helm. Deze kunststof is UV-gevoelig en wordt na intense en jarenlange blootstelling aan zonlicht (dus UV-licht) broos. Dan verliest de helm zijn beschermende werking. Bovendien tasten de lijmen van sommige zelfklevers en verven de polycarbonaatmolecules aan waardoor de stevigheid eveneens verloren gaat. Vandaar de oude stelregel om de helm alle vijf jaar te vervangen.

Deze twee zwakheden worden heden ten dage echter opgevangen door de schaal te lakken. Vooraleer je helm te beplakken met stickers of voordat je hem te lijf gaat met een spuitbus moet je dus uitzoeken of je helm gelakt is of niet. Als hij niet gelakt is, dan moet je bij een special painter gaan. Die weet welke verven en lakken de schaal niet aantasten.

Komposieten of Duroplasten

Tegenwoordig maakt men gebruik van hoogtechnologische kunststofvezels zoals glasvezel, carbon, aramide, etc etc. Deze vezels hebben een enorm hoge treksterkte en men vlecht die op dusdanige wijze dat de vezels in alle richtingen liggen. De "matten" die zo gemaakt worden, worden omgevormd tot een helmschaal en dan samen met een hars (epoxy bvb.) versmolten en uitgehard. Dit materiaal is ongevoelig voor verf, lijm, benzinedampen en andere agressieve chemische stoffen. Bovendien is de matrijs minder duur waardoor ze meerdere maten buitenschalen kunnen maken. Zo kan men de dikte van de binnenschaal in alle maten even dik houden zodat ook mensen met een dik hoofd over evenveel bescherming genieten als de mensen met een kleine schedel.

Veiligheid

De mythe zegt dat komposiethelmen bij een valpartij beter beschermen dan de polycarbonaat helmen. Zoals altijd zal ook hier de waarheid ergens in het midden liggen. De ene partij beweert dat de harde en stugge composiethelmen de kracht van de impact het best verdelen over de hele schaal. De andere partij beweert dan weer dat de polycarbonaatschaal dankzij haar soepelheid (=een soort van kreukelzone) al een groot deel van de kinetische energie opslorpt door vervorming. Beide helmen doen alleszins hetzelfde: de impact opvangen, verdelen over de buitenschaal en doorgeven aan de piepschuimlaag die de impact verder moet dempen.

Officieel klinkt het dat beide types helmen 2205 gekeurd zijn. Ze voldoen dus alleszins aan bepaalde minimumeisen. Zijn ze daarom even veilig? Da's een ander paar mouwen. De officiële keuring is misschien zodanig eenvoudig dat om het even welke helm eraan kan voldoen. Het is best mogelijk dat er bij strengere normen heel wat helmen plots onveilig zouden zijn. Wie zal het zeggen?

Prijsverschil

Je zult al gezien hebben dat een komposiethelm normaal meer kost dan een polycarbonaathelm. Het prijsverschil zit vooral in het aantal manuele ingrepen. Dat ligt bij de productie van komposiethelmen veel hoger dan bij polycarbonaathelmen. Ook de prijs van de exotische vezels is hoger dan die van het polycarbonaat.

De Wet

De Wet

Het dragen van een helm is wettelijk verplicht. Dat weet iedereen en daarmee is ook de kous af. Denkt men. Hier vind je een studie van de wettekst. Er is namelijk minstens één conclusie die toch wel interessant is om te weten...

Draagplicht valhelm

Zoals we allemaal weten is het dragen van een helm verplicht, zowel in België als in de rest van Europa. Deze verplichting wordt omschreven in Artikel 36 van ons mooie en onvolprezen "Algemeen reglement betreffende de politie over het wegverkeer". In de volksmond spreken we van het verkeersreglement of ook nog van de wegcode.

De eerste twee zinnen uit Artikel 36 die ons in dit artikel interesseren zijn de volgende:

  1. De bestuurders en passagiers van drie- en vierwielers met motor en van bromfietsen, zonder passagiersruimte, moeten een valhelm dragen.
  2. De bestuurders en passagiers van motorfietsen moeten een valhelm dragen, [KNIP]

(omdat dit wetsartikel af en toe wijzigt, verwijzen we liever naar het desbetreffende artikel in plaats van het hier integraal te herhalen)

Die twee korte zinnetjes bevat vele elementen die alle even belangrijk zijn:

  • Zowel passagiers als bestuurders moeten een helm dragen.
  • Op motorfietsen moet je een helm dragen.
  • Deze wet geldt voor drie- en vierwielers met motor en voor bromfietsen, zonder passagiersruimte.

De exacte omschrijving van wat een motorfiets is, wat een bestuurder is, wat een drie- en vierwieler met motor, zonder passagiersruimte, is, staat ook in diezelfde wegcode en meerbepaald in Artikel 2. Al die bepalingen uitleggen en verklaren met voorbeelden vraagt in feite een aparte topic. Grijns.

Wat betreft die draagplicht van een helm is er nog een ferm addertje onder het gras. Dit addertje houdt in dat iemand die een motorfiets over de openbare weg voortduwt (om welke reden dan ook) een bestuurder blijft. Volgens artikel 36 moet hij dus ook in die situatie de valhelm ophouden !!!!!!

Ja maar, zeggen sommige lezers. Nergens in het verkeersreglement staat toch exact gedefinieerd hoe je die helm moet ophebben? Daarin kan ik niet anders dan hen gelijk geven. Er bestaat echter ook zoiets als de "geest van de wet". Daarmee bedoelt men dat wetten altijd in hun context moeten beoordeeld worden. Heel specifiek kunnen we hier stellen dat een helm bedoeld is om op het hoofd te dragen en hij is ook als dusdanig gebouwd. Tegen de rechter proberen uitleggen dat je hem aan de hand droeg, of rond je arm, of aan je centuur omdat het de heetste dag van het jaar was, gaat dus niet pakken als die een slechte bui heeft... Dus als je nog eens zonder benzine valt op een hete zomerse dag, begin maar al te zweten dan...

In één adem door moet ik natuurlijk ook zeggen dat iemand die een motorfiets voortduwt met de helm aan de arm, hiervoor waarschijnlijk nog nooit een boete gehad zal hebben. Een béétje verstandige officier zal hiervan ook wel de onzin inzien als jij daar kletsnat in 't zweet staat na een paar kilometer duwen. En jawel, ook ondergetekende is al zonder benzine gevallen. En neen, ik had mijn helm niet op bij het duwen. ;-) Maar het is wel leuk om te weten wat wél en wat niet in de wet staat.


Keuring

Zoals eerder geciteerd dienen alle in België verkochte helmen gehomologeerd te zijn. Concreet staat in artikel 36 het volgende :

"De valhelm, gedragen door bestuurders en passagiers die in België wonen, moet, voor de maten van de helmen waarvoor de homologatie is vereist, een homologatieteken dragen waaruit de gelijkvormigheid met de door ons vastgestelde normen blijkt."

Dit homologatieteken is het meer bekende E-keurmerk. Elke gekeurde helm moet het ECE 22-03, -04 of -05 keuringslabel dragen,dat noodzakelijk is om in Europa legaal rond te rijden. Het meest recente label is het 22-05 label (met extra test betreffende impact op kinstuk en een schuiftest).Voor meer info betreffende deze keuringen dient u zich te wenden tot de Europese Economische Commissie.

Indien je helm een van bovenvermelde keuringslabels draagt is deze perfect in orde voor het europese (en dus ook Belgische) grondgebied, evenals voor Belgische verzekeraars.Verder vindt u op dit label ook het land terug waar de keuring plaatsvond (d.i. bvb.E1 in een cirkeltje, wat staat voor Duitsland, E6 is België, E2 Frankrijk, etc...

 

De Helm

Wie een motorfiets wil kopen, begint automatisch ook uit te kijken naar een helm. We weten immers allemaal dat het dragen van een helm verplicht is.

De meeste mensen gaan echter zeer nonchalant te werk bij het maken van hun keuze. Die nonchalance is het resultaat van té weinig kennis over dit onderwerp. Ook de meestal niet zo behulpzame houding van de motorfietshandelaar is niet echt bevorderlijk voor de verspreiding van toch wel een héle stapel levensnoodzakelijke weetjes over helmen. Dit heeft tot het logische gevolg dat de mensen zich vooral laten verleiden door de optische franjes ervan. Is die kleur wel passend bij de kleuren van mijn motorfiets? Zit de helm wel goed? Wat is de reputatie van die helm? Stuk voor stuk prangende vragen die we in deze rubriek trachten te beantwoorden.

Zodat u bij een volgende aankoop wéét welke soorten helmen er op de markt zijn, in welke materialen deze worden aangeboden en waarop u moet letten wanneer u een helm past.

 

Onze Nieuwste Artikels vind je hier: