Algemene voor- en nadelen

Waarom toch worden we verplicht om een helm te dragen? Waarom moet dat ding op ons hoofd? Je hebt er toch meestal alleen maar last van! Inderdaad, dat klopt. Ze hebben hun nadelen.

Helmen zijn ondanks alle mooie woorden van talloze publiciteitsfolders nog steeds niet echt goed geventileerd. Van zodra de buitentemperaturen door de magische grens van 20°C (boven nul) breken verandert onze mooie helm in een minisaunaatje. Gewoon een fikse wandeling met de helm op (als het regent bvb.) is ook al genoeg om overmatig te beginnen zweten.

Naast de motorfiets is het bovendien een onhandig ding. Wat moet je met die grote en lompe kom in godsnaam doen? Vastketenen aan de motorfiets? Gebruiken om te bowlen? Hiervoor bestaat wel een goede oplossing: de helmzak. Daarin prop je dan je helm en de tas kan je met een draagriem over je schouder dragen. Je hebt je beide handen terug vrij! En zeg eens: wie van jullie gebruikt dat? Ikke niet !

Daarenboven condenseren de vizieren heel gemakkelijk bij slecht weer en dan heb je niet alleen een pak water op de buitenkant van je vizier, maar ook op de binnenkant ervan! Voor dit euvel heeft men trouwens het "dubbel" vizier uitgevonden.

En toch, en toch. Het dragen van een helm heeft zijn nut al dikwijls bewezen.

Heb je de verwondingen van de fietscoureurs als eens bekeken na zo’n massale valpartij? Ben je zelf al eens gevallen met de fiets, of zelfs al met de motorfiets? Kijk je regelmatig naar motorraces? Dan zul je wel weten dat het hoofd bijna altijd met een doffe knal tegen de grond knotst. En dan is zo’n helm echt wel nuttig.

Je kunt er ook je zichtbaarheid mee verhogen. Kleef er wat fluorescerende stickers op of koop eentje met een felgekleurde tekening. Hoe feller, hoe groter de kans dat je gezien wordt door de andere bestuurders op de weg. Zo verklein je de kansen op een verkeersongeval.

Opbouw van de helm

De helm is opgebouwd uit een harde buitenschaal en een zachte binnenschaal (=bijeengeperst polystyreen, ook wel piepschuim genaamd). De harde buitenschaal dient om de impact van de klap te verdelen over heel de schaal en dus over heel je schedel.

Als je met een puntige hamer op je hoofd slaat, zit je er zonder helm dwars doorheen. Met een helm op wordt de kracht mooi verdeeld over heel het schaaloppervlak zodat er geen schadelijke gevolgen zijn voor je schedeltje. De binnenschaal dient dan om de resterende krachten te absorberen. Na de mep met de hamer of de knal met je hoofd tegen een boomstam wordt de zachte binnenschaal samengedrukt. Op die manier wordt het hoofd optimaal beschermd tegen allerlei ongewenste slagen en botsingen.

Na een ongeval zul je meestal geen beschadigingen merken aan de buitenzijde van de helm. De binnenzijde daarentegen is wellicht onherstelbaar beschadigd. Helaas is dit niet zomaar te controleren. Neem echter steeds het zekere op het onzekere en koop na een valpartij een nieuwe helm.

Het basismateriaal van de buitenschaal kan in twee klasses onderverdeeld worden:

  • De thermoplasten: hieronder vallen onder meer de polycarbonaten, een zeer populair bouwmateriaal
  • De komposieten of duroplasten : een mix van glasvezel, carbon en andere vezels in een bedje van hars
     

Materialen

Thermoplasten

Polycarbonaat is doodnormale plastiek waarvan 1001 huis-, tuin- en keukengebruiksvoorwerpen gemaakt worden. De matrijs waarin die schalen gespoten worden is extreem duur en daarom zijn alle buitenschalen even groot, of de helm nu een XXS of een XXL is.

Je begrijpt dat in helmen met een kleine maat de binnenschaal dikker is dan in helmen voor dikke hoofden. In een XXL helm ben je dus minder beschermd dan in een XXS helm. Deze kunststof is UV-gevoelig en wordt na intense en jarenlange blootstelling aan zonlicht (dus UV-licht) broos. Dan verliest de helm zijn beschermende werking. Bovendien tasten de lijmen van sommige zelfklevers en verven de polycarbonaatmolecules aan waardoor de stevigheid eveneens verloren gaat. Vandaar de oude stelregel om de helm alle vijf jaar te vervangen.

Deze twee zwakheden worden heden ten dage echter opgevangen door de schaal te lakken. Vooraleer je helm te beplakken met stickers of voordat je hem te lijf gaat met een spuitbus moet je dus uitzoeken of je helm gelakt is of niet. Als hij niet gelakt is, dan moet je bij een special painter gaan. Die weet welke verven en lakken de schaal niet aantasten.

Komposieten of Duroplasten

Tegenwoordig maakt men gebruik van hoogtechnologische kunststofvezels zoals glasvezel, carbon, aramide, etc etc. Deze vezels hebben een enorm hoge treksterkte en men vlecht die op dusdanige wijze dat de vezels in alle richtingen liggen. De "matten" die zo gemaakt worden, worden omgevormd tot een helmschaal en dan samen met een hars (epoxy bvb.) versmolten en uitgehard. Dit materiaal is ongevoelig voor verf, lijm, benzinedampen en andere agressieve chemische stoffen. Bovendien is de matrijs minder duur waardoor ze meerdere maten buitenschalen kunnen maken. Zo kan men de dikte van de binnenschaal in alle maten even dik houden zodat ook mensen met een dik hoofd over evenveel bescherming genieten als de mensen met een kleine schedel.

Veiligheid

De mythe zegt dat komposiethelmen bij een valpartij beter beschermen dan de polycarbonaat helmen. Zoals altijd zal ook hier de waarheid ergens in het midden liggen. De ene partij beweert dat de harde en stugge composiethelmen de kracht van de impact het best verdelen over de hele schaal. De andere partij beweert dan weer dat de polycarbonaatschaal dankzij haar soepelheid (=een soort van kreukelzone) al een groot deel van de kinetische energie opslorpt door vervorming. Beide helmen doen alleszins hetzelfde: de impact opvangen, verdelen over de buitenschaal en doorgeven aan de piepschuimlaag die de impact verder moet dempen.

Officieel klinkt het dat beide types helmen 2205 gekeurd zijn. Ze voldoen dus alleszins aan bepaalde minimumeisen. Zijn ze daarom even veilig? Da's een ander paar mouwen. De officiële keuring is misschien zodanig eenvoudig dat om het even welke helm eraan kan voldoen. Het is best mogelijk dat er bij strengere normen heel wat helmen plots onveilig zouden zijn. Wie zal het zeggen?

Prijsverschil

Je zult al gezien hebben dat een komposiethelm normaal meer kost dan een polycarbonaathelm. Het prijsverschil zit vooral in het aantal manuele ingrepen. Dat ligt bij de productie van komposiethelmen veel hoger dan bij polycarbonaathelmen. Ook de prijs van de exotische vezels is hoger dan die van het polycarbonaat.

You are here: Home Uitrusting Helmen Uitrusting Helmen De opbouw van een helm